Ô mai xưa và nay

Tạp chí Hồng Lam

Ô mai xưa và nay

Chẳng biết từ bao giờ, ô mai lại trở thành thức quà nức tiếng gắn liền với văn hóa ẩm thực Hà Thành. Người ta thường bị mê hoặc bởi những hương vị ngọt thảo từ đường mía, vị chua dìu dịu từ chính những loại quả từ thiên nhiên. Càng ăn, càng nhâm nhi lại càng yêu thêm cái hương vị riêng có trong từng loại ô mai. 

Xưa kia, chủ yếu ô mai đều được làm từ trái mơ và rất phổ biến dùng để trị bệnh trong đông y của những nước Á Đông, đặc biệt là Việt Nam. Ngày ấy, để chế biến được những trái ô mai, những người thợ đều phải chọn lọc kĩ những trái chuẩn bị chín, trước khi phơi khô phải đồ sao cho những trái mơ mềm ra. Sau khi đã phơi khô xong, lại nhúng vào nước bồ hóng, rồi lại phơi lại sấy, cứ thế nhiều lần cho đến khi quả mơ đen lại. Tưởng chừng đơn giản nhưng rất kì công và tốn nhiều thời gian cũng như công sức. Để chữa được các bệnh khác nhau, người ta còn gia giảm thêm bột cam thảo hay gừng trị các bệnh liên quan đến đường hô hấp. 

Thức quả dùng trong Đông Y 

Ngày nay, ô mai đã không còn chỉ là một bài thuốc truyền thống chữa bệnh trong đông y mà còn là thức quà ăn vặt yêu thích của người dân xứ Kinh Kì. Người ta chế biến ô mai bằng những hệ thống máy móc hiện đại, chính xác tỉ lệ cao hơn và an toàn hơn. Bên cạnh đó, những người nghệ nhân cũng nghiên cứu và sử dụng nhiều loại quả hơn để làm ô mai, như khế, sung, mận, sấu, kiwi, chanh,… Mỗi loại quả lại có thể chế biến theo nhiều cách khác nhau, ô mai sào có, sấy có, ngọt có cay có, rồi thì lại có loại kết hợp ngọt, chua cay…  Từng loại ô mai với hương vị rất riêng cứ từng bước đi vào lòng người từ lúc nào chẳng ai hay nữa. 

Ô mai rất dễ ăn và rất dễ “nghiền”. Người ta có thể ăn khi thưởng trà để làm tăng độ đậm đà, khi thì ngồi xem một bộ phim, đọc một cuốn sách nhâm nhi vài miếng ô mai cho thư thái. Ô mai giờ còn được coi như những món quà biếu mang đậm bản sắc văn hóa ẩm thực Hà Nội. Người ta thường thấy ô mai trong các ngày lễ, Tết hay sum họp gia đình.  

Mơ dẻo chùa Hương 

Từ xưa đến nay, Hàng Đường vẫn là con phố nức tiếng về ô mai, những người nghệ nhân cầu kì chăm chút cho từng trái ô mai như muốn lưu giữ và truyền đi những nét tinh tế cổ truyền của Hà Thành. Qua hàng chục năm, có những cửa hàng ô mai đã chẳng còn nữa nhưng lại có những thương hiệu đã in sâu vào tâm trí khách hàng bởi sự nỗ lực và chất lượng mà họ mang lại, đặc biệt là ô mai Hồng Lam.